kroki procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa

Stwierdzenie nieważności małżeństwa, sąd kościelny

kroki procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa

Każdy proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa toczy się według ogólnie przyjętych reguł opisanych w Kodeksie Prawa Kanonicznego oraz kilku innych źródłach prawa procesowego. W każdej diecezji wygląda to nieco inaczej, ale są to jedynie niewielkie, mało istotne szczegóły. Poza tym proces prowadzony w trybie zwyczajnym będzie odbywał się według następujących kroków:

 

Złożenie skargi powodowej (pozwu)

    następuje osobiście lub poprzez wysłanie kompletu dokumentów do sądu właściwego miejscowo. W tym momencie należy pamiętać, że sama skarga powodowa musi być złożona w dwóch egzemplarzach (jeden zostaje w sądzie i trafia do akt, a drugi jest przesyłany do strony pozwanej, aby mogła ona zapoznać się ze skargą i ewentualnie się do niej ustosunkować.
Kan. 1504 - Skarga, przez którą zaczyna się spór, winna:
1 wyrażać wobec jakiego sędziego sprawa jest wnoszona, czego się żąda i od kogo;
2 wskazywać, na jakim uprawnieniu opiera się powód i przynajmniej ogólnie fakty 
i dowody na poparcie roszczeń;
3 być podpisana przez powoda lub jego pełnomocnika, ze wskazaniem dnia, miesiąca 
i roku jak również miejsca zamieszkania powoda lub jego pełnomocnika albo miejsca 
pobytu oznaczonego przez nich dla odbierania akt;
4 wskazywać stałe lub tymczasowe zamieszkanie strony pozwanej.

Przyjęcie skargi powodowej

czynność formalnoprawna wykonywana przez Sąd po zapoznaniu się ze skargą i po zbadaniu, że wszystkie wymogi formalne są zachowane.

Kan. 1505
 § 1. Sędzia jednoosobowy lub przewodniczący trybunału kolegialnego - po ustaleniu, że zarówno sprawa należy do jego właściwości, jak i tego, że powód nie jest pozbawiony zdolności występowania w sądzie - powinien swoim dekretem jak najszybciej skargę albo przyjąć, albo odrzucić.
§ 2. Skargę powodową można odrzucić wyłącznie jeżeli:
1 sędzia lub trybunał są niewłaściwi;
2 na pewno wiadomo, że powód nie ma zdolności występowania w sądzie;
3 nie zachowano przepisów kan. 1504, nn. 1-3;
4 z samej skargi powodowej jasno wynika, że roszczenie jest pozbawione jakiejkolwiek 
podstawy i nie może się zdarzyć, by w trakcie procesu jakaś podstawa się ujawniła.


Wydanie dekretu o ustalenie przedmiotu sporu

Jest to formalny akt wydany w formie dekretu określający konkretnie przedmiot sporu, czyli wskazuje konkretne tytuły prawne, jakie będą badane w procesie. Wcześniej sąd musi zapytać również drugą stronę, czy zgadza się ona z zaproponowanym przez powoda przedmiotem sporu i czy ewentualnie także strona pozwana nie chce podać własnych tytułów prawnych, które byłyby rozpoznane w trakcie procesu.

Należy przy tym pamiętać, że w procesie może być rozpoznawanych nawet kilka tytułów (podstaw prawnych), jednak orzeczenie nieważności małżeństwa już tylko z jednego tytułu powoduje, że małżeństwo jest uznawane za nieważnie zawarte, a strony są osobami stanu wolnego.

 

Zeznania stron

Jest to niezwykle ważny etap procesu. Strony zeznają przed sądem, składają wyjaśnienia odpowiadając na wcześniej przygotowane pytania. Wszystkie odpowiedzi spisywane są do protokołu.Należy pamiętać, że zeznania nigdy nie odbywają się przy udziela drugiej strony. Podczas zeznań może być obecny notariusz, sędzia i ewentualnie adwokaci kościelni stron jeśli są powołani. Poza tym na sali nie ma nikogo innego.

Przed złożeniem zeznań dobrze jest skonsultować się z adwokatem kościelnym, który powie jak zeznania te mogą wyglądać, czego można się spodziewać, jakie ma się prawa i obowiązki podczas składania zeznań. Wszystko to pomoże uniknąć stresu i spowoduje, że zeznania będą pełniejsze.

 

Zeznania świadków

Odbywają się podobnie jak zeznania stron. Zwykle świadkowie zeznają jednego dnia. Dobrze byłoby, gdyby świadkowie zeznawali w siedzibie sądu (tego, który prowadzi proces lub właściwego ze względu na własne miejsce zamieszkania), a nie na terenie parafii.

Kan. 1547 - Dowód ze świadków dopuszcza się we wszystkich sprawach, pod kierownictwem sędziego.
Kan. 1549 - Wszyscy mogą być świadkami, chyba że prawo wyraźnie ich wyklucza, bądź zupełnie, 
bądź częściowo.
Kan. 1550 - § 1. Nie należy dopuszczać do składania zeznań małoletnich poniżej czternastego roku 
życia i upośledzonych umysłowo; mogą być jednak przesłuchani na mocy dekretu sędziego, 
w którym uzasadni się taką potrzebę.


Opinia biegłego sądowego

Bardzo istotnym dowodem w procesie jest opinia biegłego psychologa (rzadziej psychiatry, czy seksuologa). Składa się z osobistego badania, rozmowy z biegłym oraz z pisemnej opinii przygotowanej przez biegłego już po przeprowadzonym badaniu. Opinia trafia do akt procesowych i jest ważnym dowodem w sprawie o stwierdzenie nieważności małżeństwa.

 

Publikacja akt

bardzo istotny moment procesu, kiedy strony mają możliwość zapoznać się z zebranym materiałem dowodowym. Przed udaniem się do sądu na publikację akt dobrze jest skonsultować się z adwokatem kościelnym. Dzięki temu będziecie wiedzieli Państwo na co warto zwrócić uwagę, a co można pominąć wśród wielu stron akt procesowych.

 

Uwagi Obrońcy Węzła Małżeńskiego

Zadaniem Obrońcy jest udowodnienie, że sakrament małżeństwa jest ważnie zawarty, jest on więc swego rodzaju przeciwnikiem procesowym, który z urzędu broni ważności małżeństwa. W swoim podsumowaniu przedstawia on wszystkie elementy, które przemawiają za ważnością małżeństwa. Uwagi Obrońcy są wysyłane stronom w formie listownej.

 

Głosy obrończe stron

stanowi możliwość odpowiedzenia na uwagi Obrońcy i sumaryczne przedstawienie wszystkich tych okoliczności, które świadczą na rzecz nieważności małżeństwa.

 

Wyrokowanie

Sędziowie oceniają zebrany materiał dowodowy i wydają wyrok.

 

Apelacja

Strona niezadowolona z wyroku lub Obrońca węzła mogą złożyć apelację w ciągu 15 dni od otrzymania wyroku. Dzięki temu akta sprawy trafiają do Sądu II instancji, który raz jeszcze rozpatruje daną sprawę. Jeśli nikt nie złoży apelacji wtedy wyrok podlega wykonaniu.

 

Powyższy schemat jest modelowym przedstawieniem procesu. W rzeczywistości niektóre kroki mogą się powtarzać lub mogą być zupełnie pominięte. Wszystko zależy od danej sprawy. Większość procesów jest jednak realizowana w oparciu o te punkty.

Czas trwania procesu jako całości, a także realizacja poszczególnych elementów zależy od pracy danego sądu, jego obłożenia sprawami, liczby pracowników, przygotowania stron do procesu i wielu innych czynników. Dlatego trudno przedstawić ogólnie jak długo może trwać proces. Przyjmuje się, że zwykle jest to od roku do trzech lat.

 

 

 

No Comments

Post A Comment